Uitgangspunt 1: Wijs de fysieke oorzaak van de pijn af
Dit soort chronische, vaak wisselvallige pijn wordt veroorzaakt door een in de kern onschuldige, onbewuste reactie die is opgeroepen om een (psycho-)logisch doel. Bij röntgenfoto's of CT-scan of MRI zijn soms ook wel structurele afwijkingen te zien. Maar let op: dit zijn vaak normale veranderingen die bij je activiteiten of je ouder worden horen. Dit soort afwijkingen verklaren dan nog niet de pijn op een adequate manier. Bijvoorbeeld een bepaalde wervelbeschadiging heeft een specifieke reactie, die in dit geval beslist geheel anders zou moeten zijn dan de door jou waargenomen pijn. Een arts kan je dat precies uitleggen.
Er vaak wordt echter een onlogisch een verband gelegd tussen een bepaalde afwijking en de 'toevallig aanwezige' pijn. Meestal zal de geconstateerde afwijking eigenlijk geheel andere klachten moeten veroorzaken dan de pijn die nu optreedt. Wees daar alert op. Dat er pijn is, wordt nog niet veroozaakt door de gevonden afwijking. Daar moet wel een medisch verband zijn!. Veel medici, volgens Sarno, gaan hier gemakkelijk aan voorbij.
Ook andersom kan optreden: Er is en afwijking geconstateerd. Vervolgens ga je pijn ontwikkelen. Het brein-mechanisme volgens Sarno zal optreden. Onbewuste gevoelens roepen het als afweermechanisme op. Het fysiek-causale verband lijkt er dan te zijn, maar is er toch niet. Ook hier geldt meestal dat de pijn in feite niet hoort bij de geconstateerde afwijking. Zeker in dit laatste geval hoor je deze aanpak pas na overleg met je arts te hanteren
Uitgangspunt 2: Erken de psychologische basis voor de pijn
Pijn-oproepen is een onbewust proces om afgeleid te worden van onderdrukte woede of angsten. De klachten die zo veroorzaakt worden zijn afhankelijk van de 'tijdgeest': In een vroeger stadium was het vooral maagzweer, tegenwoordig rugklachten, huidklachten, of rsi maar ook: slecht slapen of een depressie. Het brein zorgt er voor dat je bespaart blijft voor chaos die ergens achterin je geest nog zit.
Echter: het effect kan erger zijn dan de aanleiding.
Inzicht in het mechanisme is de eerste stap tot herstel. We kunnen onbewuste, automatische reacties beïnvloeden door het toepassen van bewuste denk-processen.
Uitgangspunt 3: Accepteer de psychologische uitleg als normaal
Denk psychologisch: Als je pijn ervaart, denk dan bewust na over welk onprettig gevoel (woede, angst) je lichaam voor je wil verbergen: waar ben ik mee bezig op het moment dat ik de pijn ervaar. De pijn wil je blijkbaar iets zeggen. Zo ga je direct in tegen wat er onbewust gebeurt: ga in de tegenaanval tegen het mechanisme.
Praat met jezelf. Als je pijn hebt, ga er dan tegenin in je denken. En: hoe harder je er tegenin gaat, des te meer effect je hebt. Als je denkt: de pijn is niet nodig, heb je minder resultaat dan als je schreeuwt: Pijn ga weg! en Kom op, doorbloeden! Het lijkt misschien wat vreemd, maar je komt erachter of het voor je werkt door het gewoon te doen.
Laat jezelf weten dat je weet dat de fysieke pijn geen kwaad kan, dat die je afleidt van de onbewuste woede of angst en dat je je niet langer laat afleiden en intimideren.
Laat ook in de gebieden die pijn hebben een betere doorbloeding van de spieren plaatsvinden. De pijn wordt immers veroorzaakt door een plaatselijk tekort aan zuurstof in het bloed ten gevolge van de optredende, onbewuste spanning. Door dit te denken kun je dit in gang zetten. (mediteer!)
Wees je ook bewust van de dingen die nu of vroeger woede of angst bij je opriepen. Die kunnen nu nog doorwerken. Een lijstje hiervan maken, kan je helpen bij het verklaren van waarom je een pijn ervaart: waar ben je mee bezig en hoe verhoudt zoch dat tot een mogelijk woedegevoel of angstgevoel.